Słownik od A do Z zawierający terminy, których faktycznie potrzebują nabywcy, projektanci, twórcy i właściciele marek podczas współpracy z producentami tekstyliów — metody nadruku, rodzaje tkanin, certyfikaty, wykończenia oraz terminy „API”, które pojawiają się w procesie integracji. Jasne, precyzyjne definicje napisane prostym językiem, bez marketingowych frazesów.
Definicje są uporządkowane alfabetycznie. Odnośniki (“zobacz też”) prowadzą bezpośrednio do powiązanego terminu. Jeśli nie ma tu terminu, którego szukasz, skontaktuj się z naszym zespołem — zdefiniujemy go i dodamy.
Nadruk pokrywający całą powierzchnię odzieży (przód, tył, rękawy, szwy boczne), a nie ograniczony do określonego obszaru nadruku. Technika AOP wymaga, aby tkanina została zadrukowana przed zszyciem, a następnie pocięta i zszyta w gotową odzież. Przemysłowe drukowanie reaktywne stanowi standard w przemyśle tekstylnym w zakresie nadruku AOP na bawełnie.
Zobacz też: Druk reaktywny · Cięcie i szycie
Sieć produkcyjna, w której każdy etap (surowce, przetwarzanie, druk, wykończenie, pakowanie) można prześledzić na podstawie dokumentacji przekazanej niezależnemu audytorowi. Wymagane w celu uzyskania certyfikatu B Corp, sporządzania sprawozdań ESG oraz udziału w zamówieniach publicznych.
Tkanina bez nadruku, na którą nakładany jest wzór. Wybór materiału bazowego (dżersej bawełniany, perkal, satyna, frotte francuskie, płótno, skośna) decyduje o wrazeniu dotykowym, gramaturze, układalności oraz o tym, jakie metody nadruku są z nim kompatybilne.
Dodatkowy obszar obrazu wykraczający poza linię cięcia, tak aby po zszyciu na gotowej odzieży nie były widoczne białe krawędzie. Zazwyczaj do produkcji metodą AOP wymagany jest margines spływu wynoszący 5–10 mm.
Rozporządzenie UE, które wejdzie w życie w 2026 r. i przewiduje naliczanie opłat za emisję dwutlenku węgla od towarów importowanych na granicy UE. Dotyczy to importu wyrobów tekstylnych z krajów spoza UE. Produkcja prowadzona na terenie UE (np. w Portugalii czy Hiszpanii) całkowicie unika skutków CBAM.
Niezależna weryfikacja przez stronę trzecią oświadczenia dotyczącego wyrobu tekstylnego (bezpieczeństwo chemiczne, zawartość składników ekologicznych, warunki pracy, wpływ na środowisko). Najbardziej istotne dla nabywców B2B: OEKO-TEX, GOTS, GRS (Global Recycled Standard), Bluesign.
Zobacz też: GOTS · Norma OEKO-TEX Standard 100
Odporność nadruku kolorystycznego na blaknięcie lub spieranie się. Mierzona za pomocą znormalizowanych testów (trwałość przy praniu, trwałość na światło, trwałość na ścieranie). Nadruki reaktywne osiągają zazwyczaj ocenę 4–5 (w skali 5-stopniowej) w zakresie trwałości przy praniu, co stanowi złoty standard w przemyśle tekstylnym.
Bawełna o splocie płóciennym, o gęstości tkaniny zazwyczaj wynoszącej 200–400. Sztywna, matowa w dotyku. Standardowa podstawa dla pościeli klasy premium (poszwy na kołdry, poszewki na poduszki). Najczęściej spotykane są gęstości 200TC i 300TC.
Bawełna tkana splotem satynowym (na powierzchni znajduje się więcej nici wątku niż osnowy). Jest gładsza i nieco bardziej lśniąca niż perkal. Często spotykana w pościeli o większej gęstości splotu (300TC, 400TC).
Proces produkcyjny, w ramach którego tkanina jest najpierw zadrukowywana, następnie krojona na elementy wykroju odzieżowego, a na końcu zszywana. Różni się to od metody „print-on-blanks” (gdzie gotowa odzież jest zadrukowywana po uszyciu). Nadruk na całej powierzchni wymaga zastosowania metody „cut & sew”.
Metoda drukowania, w której farbę nanosi się na folię transferową, a następnie za pomocą prasy termicznej przenosi na tkaninę. Nadaje się do ciemnych i syntetycznych tkanin, których nie można zadrukować metodą DTG. Wady: pozostawia zauważalną warstwę na powierzchni tkaniny, może pękać w miejscach silnego rozciągania, mniejsza trwałość po praniu w porównaniu z drukiem reaktywnym.
Metoda drukowania, w której atrament pigmentowy na bazie wody jest nanoszony bezpośrednio na gotową odzież za pomocą drukarki atramentowej. Standardowo stosowana w przypadku produkcji niewielkich serii odzieży na zamówienie. Wady: mniejsza trwałość po praniu w porównaniu z nadrukiem reaktywnym, konieczność wstępnej obróbki ciemnych tkanin, ograniczony obszar nadruku.
Klasa barwników przeznaczona do włókien syntetycznych (poliester, nylon). Wiąże się pod wpływem ciepła. Stanowi podstawę druku sublimacyjnego na poliestrze.
Metoda drukowania, w której barwniki dyspersyjne nakłada się na papier transferowy, a następnie pod wpływem ciepła i ciśnienia przekształca się je w gaz, który jest wchłaniany przez włókna poliestrowe. Zapewnia doskonałą trwałość na poliestrze. Nie można stosować na bawełnie (brak wiązania chemicznego).
Obróbka tkaniny na etapie postprodukcji z wykorzystaniem enzymów celulazowych w celu zmiękczenia materiału i usunięcia nadmiarowych włókien z powierzchni. Zapewnia miękkość w dotyku charakterystyczną dla koszulek bawełnianych najwyższej jakości. Różni się od prania kwasowego (które rozjaśnia kolor) oraz prania kamiennego (polegającego na mechanicznym ścieraniu).
Gramy na metr kwadratowy. Standardowa jednostka miary stosowana w branży tekstylnej. Lekkie tkaniny na koszulki: 120–160 GSM. Standardowe koszulki: 160–200 GSM. Grube koszulki: 200–250 GSM. Bluzy z kapturem / bluzy: 280–360 GSM. Płótno: 250–500+ GSM.
Zobacz też: GSM
Ogólne określenie odporności materiału tekstylnego na określone czynniki: trwałość barwy podczas prania, odporność na światło (promieniowanie UV), odporność na ścieranie, odporność na pot. Każda z tych właściwości jest mierzona w skali od 1 do 5 w ramach znormalizowanych badań (ISO, AATCC).
Średniej grubości dzianina o gładkiej powierzchni z przodu i pętelkowej z tyłu. Standardowy materiał bazowy do produkcji wysokiej jakości bluz z kapturem i bluz. Typowa gramatura wynosi 280–320 GSM.
Niezależna certyfikacja obejmująca cały łańcuch przetwórczy tekstyliów ekologicznych — od surowego włókna po gotowy produkt. Obejmuje zarówno kryteria ekologiczne, jak i społeczne (brak toksycznych substancji chemicznych, godziwe warunki pracy, oczyszczanie wody). Uważana za najsurowszą normę dotyczącą tekstyliów ekologicznych. Certyfikacja dotyczy konkretnego zakładu produkcyjnego i konkretnego produktu.
Zobacz też: Norma OEKO-TEX Standard 100
Standardowa miara gramatury tkaniny. Wyższa wartość GSM oznacza cięższy i gęstszy materiał. Jest to najważniejszy parametr pozwalający porównać jakość tkanin oferowanych przez różnych dostawców.
Subiektywna właściwość dotykowa tkaniny — miękka, sztywna, gładka, szorstka. Techniki drukowania, w których nakładana jest powłoka (DTG na ciemnym tle, DTF, sitodruk plastizolowy), zmieniają pierwotną właściwość dotykową tkaniny. Druk reaktywny zachowuje pierwotną właściwość dotykową tkaniny bazowej, ponieważ barwnik wiąże się na poziomie molekularnym, a nie tworzy powłokę na powierzchni.
Podpis kryptograficzny służący do weryfikacji autentyczności treści webhooków. Serwis Fabrixa API podpisuje wszystkie wychodzące webhooki za pomocą algorytmu HMAC-SHA256, dzięki czemu odbiorcy mogą sprawdzić, czy wiadomość pochodzi z serwisu Fabrixa i czy nie została zmodyfikowana podczas przesyłania.
Unikalny ciąg znaków zawarty w żądaniu typu API, który umożliwia bezpieczną ponowną próbę wysłania żądania bez tworzenia zduplikowanych zamówień. Standardowy wzorzec stosowany w żądaniach typu API dotyczących płatności i zamówień na poziomie produkcyjnym. Punkt końcowy zamówień w modelu Fabrixa akceptuje klucz idempotencji przy każdym żądaniu POST.
Czas, jaki upłynął od otrzymania zamówienia do jego wysyłki. Należy odróżnić ten czas od czasu dostawy (który obejmuje również czas transportu przez przewoźnika). Standardowy czas realizacji zamówień w Fabrixa wynosi 6–9 dni roboczych w przypadku odzieży i tekstyliów domowych oraz 5–7 dni roboczych w przypadku tkanin sprzedawanych na metry.
Etap obróbki bawełny, w którym przędza lub tkanina jest poddawana działaniu sody kaustycznej w stanie rozciągniętym. Zwiększa to wytrzymałość na rozciąganie, połysk oraz zdolność wchłaniania barwnika. Bawełna merceryzowana stanowi podstawę odzieży najwyższej jakości z nadrukiem reaktywnym, ponieważ pozwala uzyskać bardziej żywe kolory.
Najmniejsze zamówienie, jakie producent jest skłonny przyjąć. W tradycyjnej produkcji tekstylnej wielkość zamówienia wynosi setki lub tysiące sztuk. Modele oparte na druku na żądanie oferują zamówienia już od jednej sztuki — czyli tyle samo, co w przypadku pojedynczych egzemplarzy. Jednostka przy przemysłowej jakości druku (w przeciwieństwie do jednostki przy druku klasy konsumenckiej) stanowi cechę odróżniającą produkty premium od produktów masowych.
Niezależna certyfikacja tekstyliów w zakresie bezpieczeństwa chemicznego. Klasa I (najbardziej rygorystyczna) potwierdza, że produkty są bezpieczne dla niemowląt i nie stanowią zagrożenia w przypadku kontaktu ze skórą. Badania obejmują ponad 100 szkodliwych substancji, w tym metale ciężkie, pestycydy, formaldehyd i barwniki AZO.
Zobacz też: GOTS
Bawełna uprawiana bez syntetycznych pestycydów i nawozów, z nasion niemodyfikowanych genetycznie, przetwarzana bez użycia szkodliwych substancji chemicznych. Posiada certyfikat GOTS lub USDA Organic. W produkcji tekstyliów klasy premium zazwyczaj stosuje się bawełnę ekologiczną, ponieważ lepiej i bardziej równomiernie przyjmuje barwniki reaktywne.
Metoda drukowania, w której barwnik jest nakładany na tkaninę za pomocą spoiwa polimerowego. Barwnik osadza się na powierzchni włókien, a nie wiąże się z nimi chemicznie. Jest tańsza niż druk reaktywny, ale charakteryzuje się mniejszą trwałością po praniu i sztywniejszym wykończeniem. Stosowana jest w masowej produkcji odzieży codziennej.
Zobacz też: Druk reaktywny
Model produkcji, w którym każdy produkt jest wytwarzany dopiero po złożeniu zamówienia przez klienta. Eliminuje to ryzyko związane z zapasami magazynowymi dla sprzedawcy. Jakość różni się znacznie w zależności od metody druku: produkt POD oparty na technologii DTG należy do klasy konsumenckiej; natomiast produkt POD z nadrukiem reaktywnym (rzadko spotykany) należy do klasy premium.
Roztwór chemiczny nakładany na tkaninę przed nadrukiem w celu optymalizacji wchłaniania barwnika. W druku reaktywnym stosuje się alkaliczną obróbkę wstępną, która aktywuje celulozę, umożliwiając tworzenie wiązań. Firma DTG stosuje obróbkę wstępną na ciemnych tkaninach w celu uzyskania białej warstwy bazowej, która zapewnia widoczność farby.
Klasa barwników zawierających “grupy reaktywne”, które tworzą wiązania kowalencyjne z włóknami celulozowymi (bawełna, len). Wiązanie to jest trwałe — barwnik wiąże się chemicznie z włóknem, a nie tylko je pokrywa.
Przemysłowa metoda drukowania na tkaninach z wykorzystaniem barwników reaktywnych na bawełnie lub innych włóknach celulozowych. Zapewnia najtrwalsze wiązanie koloru dostępne w przypadku bawełny (typowa trwałość koloru po praniu wynosi ponad 600 cykli), pozwala zachować oryginalną miękkość tkaniny i stanowi najwyższy standard w branży tekstylnej. Przeczytaj pełny opis.
Rozporządzenie UE regulujące rejestrację, ocenę, udzielanie zezwoleń i ograniczenia dotyczące substancji chemicznych. Wszystkie wyroby tekstylne importowane do UE lub produkowane w UE muszą być z nim zgodne. Ogranicza stosowanie barwników AZO, formaldehydu, ftalanów oraz dziesiątek innych substancji.
Proces, w ramach którego nabywca zwraca się do dostawcy o zgodę na zwrot towaru. W przypadku produkcji tekstylnej w systemie B2B wniosek o zwrot towaru (RMA) zazwyczaj wymaga załączenia dowodów (zdjęć), numeru zamówienia oraz kodu przyczyny (wada, niewłaściwy produkt, uszkodzenie podczas transportu).
Odporność nadruku koloru na ścieranie. Badanie przeprowadza się za pomocą urządzenia Crockmeter w standardowych warunkach tarcia. Nadruki reaktywne charakteryzują się wysoką odpornością na ścieranie, ponieważ barwnik jest wbudowany w włókno, a nie nałożony na jego powierzchnię.
Środowisko testowe, które odzwierciedla środowisko produkcyjne API, ale nie pozwala na wytwarzanie rzeczywistych towarów ani pobieranie opłat. W modelu Fabrixa nie uruchamia się oddzielnego hosta testowego — zamiast tego tworzy się kanał sprzedaży typu “build” do celów programistycznych, a następnie przechodzi się na kanał “live” (z własnymi kluczami) w celu uruchomienia produkcji. To samo API, inne klucze.
Proces wstępnego kurczenia stosowany w przypadku tkanin w celu ograniczenia kurczliwości po praniu. Bawełna poddana obróbce sanforyzacyjnej zazwyczaj kurczy się o <1% po pierwszym praniu. Ma to kluczowe znaczenie w przypadku odzieży klasy premium, która wymaga zachowania stałych wymiarów.
Tradycyjna metoda nadruku na tekstyliach z wykorzystaniem sitodruku do nakładania farby. Doskonale nadaje się do produkcji dużych serii z jednym wzorem. Nieopłacalna w przypadku MOQ 1 (wysokie koszty przygotowania dla każdego wzoru). Wygląd nadruku zależy w dużym stopniu od rodzaju farby (farbę plastizolową nakłada się grubszą warstwą; farby wywabowe na bazie wody wnikają w włókna).
Unikalny identyfikator produktu obejmujący konkretny wariant (produkt + kolor + rozmiar + wzór). Jeden wzór koszulki z nadrukiem reaktywnym w pięciu rozmiarach to pięć jednostek SKU.
Etap procesu drukowania reaktywnego, w którym zadrukowaną tkaninę poddaje się działaniu pary wodnej w warunkach kontrolowanej temperatury i wilgotności. Proces ten aktywuje wiązanie chemiczne między barwnikiem reaktywnym a włóknem bawełnianym. Bez prawidłowej fiksacji parowej barwnik ulega wypłukaniu.
Metoda drukowania, w której barwnik dyspersyjny pod wpływem ciepła przechodzi ze stanu stałego w gazowy i jest wchłaniany przez włókna poliestrowe. Charakteryzuje się doskonałą trwałością na poliestrze. Nie nadaje się do stosowania na bawełnie.
Zobacz też: Sublimacja barwnika
Liczba nitek na cal kwadratowy w tkaninie. Standardowe gęstości tkanin pościelowych: 200TC (perkal bawełniany), 300TC (satyna bawełniana), 400TC+ (satyna klasy premium). Wyższa gęstość splotu zazwyczaj oznacza gładszą fakturę w dotyku, ale nie jest to jedyny wskaźnik jakości (ważniejsza jest jakość przędzy).
Wzór splotu tworzący ukośne linie na powierzchni tkaniny (najbardziej znanym przykładem jest dżins). Tkaniny bawełniane o splocie skośnym są powszechnie stosowane do produkcji odzieży wierzchniej, odzieży roboczej oraz toreb.
Odporność nadruku kolorystycznego na blaknięcie podczas prania. Mierzona zgodnie z normą ISO 105-C06 lub AATCC 61. Nadruki reaktywne osiągają zazwyczaj ocenę 4–5 w skali od 1 do 5 — co stanowi najwyższy poziom w przemyśle tekstylnym.
Wywołanie zwrotne HTTP wysyłane z jednego systemu do drugiego w momencie wystąpienia określonego zdarzenia. Systemy Fabrixa i API wysyłają sygnalizowane webhooki przy każdej zmianie statusu zamówienia (w kolejce, drukowanie, szycie, kontrola jakości, zapakowane, wysłane, dostarczone).
Produkcja i wysyłka towarów pod marką nabywcy, a nie producenta. Obejmuje to etykiety na kołnierzu, opakowanie, adres zwrotny oraz e-maile z informacjami o śledzeniu przesyłki. Jest to standard w przypadku produkcji tekstyliów B2B sprzedawanych platformom i właścicielom marek.
Techniczne wyjaśnienie połowy terminów zawartych na tej stronie — chemia barwników, wiązanie kowalencyjne z bawełną, utrwalenie oraz powód, dla którego trwałość po praniu sięga ponad 600 cykli.
Przeczytaj artykuł wyjaśniający →Kompletny model koncepcyjny w piętnaście minut — czym jest reaktywny AOP, jak działa ta chemia i jak projektować grafiki, które to wykorzystują.
Przeczytaj przewodnik →Zwięzłe odpowiedzi na pytania dotyczące MOQ 1, terminów realizacji, rodzajów tkanin, certyfikatów oraz tego, jak zamówienia z platform Shopify, WooCommerce, Studio lub API trafiają do produkcji.
Przejrzyj często zadawane pytania →
Jeśli jakiegoś terminu z dziedziny tekstyliów lub produkcji nie ma tutaj w słowniku — albo chcesz się upewnić, co dokładnie oznacza dany certyfikat, rodzaj tkaniny lub klasa trwałości barw w kontekście Państwa projektu — skontaktuj się z naszym zespołem. Prawdziwi ludzie, odpowiedź w ciągu 24 godzin.
